22 Ekim 2012 Pazartesi

Afyon'da Nerede Yemek Yenir? Aşçı Bacaksız

 
 Arabayla çok seyahat ediyoruz ve yolumuz çoğu kez Afyon'dan geçiyor. Afyon'un girişinde karşılıklı iki tesis vardır. Biri Özdilek, diğeri ise İkbal:

Burası İkbal tesisleri. Sol üstte de yolun karşısındaki Özdilek'in tabelası görünüyor.


Eğer hızlıca bir şeyler yiyecekseniz ve biraz da bacaklarınızı açmak istiyorsanız İkbal çok uygun. Trafiğe kapalı bir alanda, geniş bir alışveriş çarşısı var:



İkbal, Afyon'un en eski restoranlarından biri. Şehrin merkezindeki İkbal'i çok övüyorlar. Ama burası ne kadar da olsa bir yol üstü dinlenme tesisi olduğundan yemeklerini biz çok beğenmedik. Tatlısı ve kaymağı elbette İstanbul'dakilerden kat kat daha iyi:


Sıkça yemediği tatlıyı yiyince içi yanıp suya dadanan Kontes Hanım :) Sol tarafta ise tatlı vitrini görünüyor.

Her gidişimizde farklı yemekler denedikten sonra en sonunda Afyon merkezdeki restoranları denemeye karar verdik ve Aşçı Bacaksız'a gittik:


Burası 5. kuşağın işlettiği 5 masalık bir restoran ve dışarıdan görünebilen bir tabelası bile yok. Ama burayı herkes biliyor ve kime sorsanız gösteriyor :)

Restoranda tek çeşit yemek var: Kuzu kebabı. Ben ki fazlaca et sevmeyen bir insanımdır bu kebaba bayıldım. Tencerede yavaş yavaş piştiği için yumuşacık, ağızda dağılıyor.

Masaya ilk olarak dörde bölünmüş bir baş soğan geldi...


Gördüğünüz gibi salata bile yok. Bir baş soğan ve pideli kebap. Islak mendiller de her masada var. Herhalde eliyle yiyenler oluyor diye tahmin ettim. Ayrıca bıçak da vermiyorlar ki zaten eti kesmeye ihtiyaç da yok, tel tel dağılıveriyor.


Kontes, eti çok sever ve bu yumuşacık ete de bayıldı.

Benim en hoşuma giden ise elbette açık mutfak:

Bu masalar, sandalyeler ve aynalar 100-200 yıllıkmış, orijinalmiş. Restoranın 5. kuşak sahibi delikanlı bize tek tek anlattı mobilyaların öyküsünü. Onu dinlerken şöyle bir toparlandım olduğum yerde. Kim bilir 200 yılda neler neler görmüştür o mobilyalar...

Genellikle delikanlılar çocuklara karşı mesafelidir. Ama buranın sahibi o kadar cana yakındı ki anlatamam. Kontes'i de yanına oturttu ve ikinci tabak etlerimizi birlikte hazırladılar. Resimde etin yağını pideye çektirirken görülüyor. Ve evet, bir tabak yetmedi, ikinciyi istedik :)

Restoranda tek bir çeşit yemek ve tek bir çeşit tatlı var. Tatlı olarak da tahmin edilebileceği gibi Afyon'un ünlü kaymaklı ekmek kadayıfını sunuyorlar. Aşağıdaki iki resim arasındaki fark (her ne kadar resimlerim kalitesiz de olsa) görülüyor sanırım:

İkbal'in yol üstü dinlenme tesisinde yediğimiz kaymaklı ekmek kadayıfı

Aşçı Bacaksız'da yediğimiz ve otele gidiyor olmasak kesin bir paket de yanımıza alacak olduğumuz kaymaklı ekmek kadayıfı.

Ben bu restoranı çok sevdim. Büyümeye çalışmamasını, tabela asmamasını, sadece 5 masası olmasını, modern mobilyaları olmamasını, tencere bitince dükkanın kapanmasını, sahibinin restoranına olan bağlılığını... Çok ama çok sevdim:

Aşçı Bacaksız'ın duvarından...

Eğer et sevmiyorsanız ya da farklı lezzetler arıyorsanız Mehmet Yaşin'in Afyon önerilerini şuradan okuyabilirsiniz: http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=6978043

Orijinal kaynağından silinebilme ihtimaline karşı yazıyı olduğu gibi alıntılıyorum:


Kaymaklı Afyonkarahisar

Kurtuluş Savaşı’nın simge kentlerinden Afyonkarahisar, damağına düşkün olanlar için önemli bir adres.

İkbal’in patlıcan böreği, Bacaksız Aşçı’nın kuzu kebabı, Nur Lokantası’nın kaymaklı ekmek kadayıfı, zengin Afyon mutfağının baştan çıkartıcı tatlarından birkaçı. Afyon’da lezzetli yemek çok, ama onları yiyecek yer bulmak zor.

Aslında Tacıahmet Sokağı’nda, insanı Afyon’un geçmişine götüren bazısı ahşap, bazısı kerpiç evlerin gölgesinde otururken aklım fikrim hep yemeklerdeydi. Buranın ne kadar lezzetli bir kent olduğunu bildiğim için sabırsızlanıyordum ama, ocakların yakılmasına daha birkaç saat vardı. Onun için sabahın bu erken saatlerinde, kentin geçmişini yansıtan sokaklarda gezinip vakit öldürüyordum.

Bir bölümü Ege’de, bir bölümü İç Anadolu’da, küçük bir bölümü de Akdeniz bölgesindeki bu kentin asıl adı Afyonkarahisar’dı. Daha doğrusu Cumhuriyet’in ilanından önce buraya Karahisar-ı Sahip, Karahisar-ı Delve, Sahibin Karahisarı ve Sarp Karaasker de deniyordu. Sonra hepsi unutuldu, uzun yıllar Afyonkarahisar dendi. Uzun uzun yazmaktan, söylemekten üşenenler Karahisar’ı da atınca ortada dımdızlak Afyon kaldı.

Afyon adı, bildiğimiz afyon maddesinden geliyordu. Bu maddenin yapıldığı haşhaş bitkisinden kentlisi, köylüsü uzun yıllar ekmek yemişti. 1970’lerde ABD’nin baskısıyla ekim kısıtlanınca, kentin ekonomisi zora girdi. Afyon, para getiren bir ürün olmaktan çıkmıştı ama, sofraların baş köşesi hálá onundu. Özellikle hamur işlerinin vazgeçilmez katkısıydı. Haşhaşlı nokul, haşhaşlı pide, övme, bükme, ağzıaçık, katmer gibi muhteşem yemekler hep haşhaşlı hamurdan yapılıyordu.

Karahisar adı ise kentin ortasında yükselen tepenin zirvesindeki kaleden geliyordu. 226 metre yükseklikteki bu kale, siyah volkanik kayalardan yapıldığı için mi "kara" adını almıştı acaba? Bizanslılardan kalma bu kale yıkıntısı sonradan onarılmıştı. Nefesi yetenler için bir de tırmanma yolu yapılmıştı.

Tacıahmet Sokağı’nda, merdivenlerine oturduğum eski evin sahibi yaşlıca bir kadın, kaleye dalıp gittiğimi görünce lafa girip, "Oraya tırmanan buradan yedi yıl ayrılamaz" dedi. Sonra yanıma oturup, kalenin kitaplarda yazılmayan, tarihçilerin bilmediği çok önemli bir özelliğini anlattı: "Evlenmek isteyen kızlar, yanlarına benim gibi bir yaşlı kadın alıp cuma günleri kaleye tırmanırlar. Yola çıkmadan önce aldıkları asma kilidi tepenin eteğinde kilitlerler. Zirveye çıkınca yaşlı kadın kilidi kızın başının üstünde açar. Böylelikle kızın bahtı da açılır. Daha sonra kız kaleden aşağıya doğru, ’Bahtım bahtım/ altın tahtım/ evlenecek vaktım’ diye bağırır. Kısa bir süre sonra kıza mutlaka kısmet çıkar."

Tacıahmet kentin en eski sokaklarından biriydi. Tarih boyu birçok gezgin bu sokakta bir aşağıya bir yukarıya gidip gelmişti. Bunlardan biri de, 1800’lü yıllarda buraya gelen Fransız bilimadamı Charles Texier’di. Belki o da benim gibi bu sokaktaki evlerden birinin merdivenlerine oturup, Afyon hakkındaki izlenimlerini not etmişti.

KEÇE VE SİLAH

Texier kenti şöyle anlatmıştı: "Şehir, dağın eteğinden ovaya doğru devam eder. Evleri kerpiçten yapılmış ve dışarısı balçıkla sıvanmıştır. Damlarının üstü düzdür. Her ev önündeki geniş ve açık bir verandayla bunun gerisindeki odalardan meydana gelmiştir. Bu memlekette İran taklidi keçe imal ederler. Bunda kullandıkları yün en iyi cinstendir. Bunun temizlenmiş bir okkası on guruşa satılır. Silah üretimi de bu memleketin şöhretine sebep olmuştur. Fakat şimdi bu sanat yok olmakla karşı karşıya kalmıştır. Yalnız göçebe halindeki kabilelere satılan tüfek ve tabancalar çok ucuzdur. Afyonkarahisar halkının başka işi afyon tarımıdır. Şehrin önünden itibaren bütün ova haşhaş ürünleriyle doludur..."

Afyon aynı zamanda Kurtuluş Savaşı’nın simge kentlerinden biriydi. Mustafa Kemal Paşa komutasındaki ordu işgal kuvvetlerini bu ilin sınırları içinde yapılan savaşta mağlup etmiş, büyük zaferin kapıları burada aralanmıştı.

ZÜMRÜT’TEN İKBAL’E

İkbal Lokantası’na doğru giderken önce Ulu Camii’ye uğradım. Burası Afyon’daki en eski Türk anıtı idi. 1272’de Selçuklu Emiri Sahip Ata Nusreddin Hasan yaptırmıştı. Bu caminin kırk ahşap sütunu çok hoşuma gidiyordu. Her birinde ince oyma işleriyle süslenmiş başlıklar bulunuyordu. Selçuklu tarzının en güzel örneklerinden Ulu Cami her görüşümde beni heyecanlandırıyordu.

Afyon’da lezzetli yemekler çok ama, bunları pişiren lokanta sayısı çok azdı. Kentin en önemi ve en eski lezzet duraklarından biri olan İkbal Lokantası, yıllardan beri yöre lezzetlerini pişirmekte direniyordu. Afyon’da iki İkbal Lokantası vardı. Bunlardan biri kentin girişinde, daha çok yolcuların soluklandığı, alışveriş yaptığı ve yemek yediği dinlenme tesisiydi. Diğeri ise Uzun Çarşı’da, 85 yıldan beri lezzet sunan lokantaydı.

1922’de kurulan lokantanın ilk adı Zümrüt’tü. 1934’te burada yemek yiyen Atatürk, Zümrüt adını beğenmemişti. Salim Usta’yı yanına çağırıp şu öneride bulundu: "Usta, korkma. Böyle gidersen bahtın açık olur. Lokantanın adını da bahtı ve önü açık anlamına gelen İkbal koy..." Ve o andan itibaren lokantanın kaderi değişti.

Duvarları Yıldız Sarayı’ndan alınan büyük aynalar ve ipek halılarla süslü İkbal’de, Afyon’un geleneksel yemeklerini bulmak mümkündü. Bunlardan en lezzetlisi de yörenin ünlü yemeği "patlıcan böreği"ydi. Bu yemeği yapmak için önce patlıcanlar soyuluyor, sıvı yağda bütün olarak kızartılıyor, soğuduktan sonra kıyma makinesinden geçirilip, püre haline getiriliyordu. Daha sonra bu pürenin içine çiğ kıyma, yumurtanın beyazı, taze kaşar peyniri, kavrulmuş soğan konup karıştırılıyor, bu karışım bir tepsiye yayılıyor, üstüne yumurta sarısı sürülüp, 180 derecedeki fırında yarım saat pişiriliyordu.

Afyon’daki diğer bir lezzet durağı da, Yeni Saraçlar Çarşısı’ndaki "Aşçı Bacaksız"ın yeriydi. Kısa boyu nedeniyle lakabı Bacaksız olan Yağcıoğlu, ilk lokantayı 1900’lü yılların başında, Yukarı Pazar Caddesi’ndeki Meyhaneciler Sokağı’nda açtı. Şimdiki küçük dükkan ise 1938’de açıldı ve bugünlere kadar geldi. Herkes yerini bildiği için lokantaya tabela konma ihtiyacı duyulmamıştı. Zaten kime sorsanız hemen tarif ediyordu. Dükkanda beş masa vardı. Bunların ikisi yüz yıllıktı. Diğer üçü ise 1938 yılında yaptırılmıştı.

Buranın özel yemeği ise büyük tencerenin içinde yavaş yavaş pişen kuzu kebabı idi. Kebap gerçekten de damakta lezzet fırtınası yaratıyordu. Lokantayı işleten ve kebabı pişiren Ahmet Madenci, ailenin dördüncü kuşak üyesiydi. Tenceredeki kebap bitince dükkanı kapatıyordu. Ahmet Madenci, bütün ısrarlara rağmen ikinci tencereyi ocağın üstüne koymuyor, "Allah bereket versin bu kadarı bize yetiyor" diyordu.

AFYON’DA AKLA İLK O GELİR: KAYMAKLI EKMEK KADAYIFI

Afyon denince akla ilk gelen lezzetlerden biri de kaymaklı ekmek kadayıfıydı. Kentte neredeyse 100 yerde bu tatlı yapılıyordu ama, sadece, birkaç yerde yapılanlar insanın damağını çatlatacak cinstendi. Bunlardan biri de Uzun Çarşı, Saraçlar Geçidi’ndeki Nur Lokantası’ydı. Mehmet-Yusuf Çınar kardeşlerin işlettiği bu lokantadaki ekmek kadayıfının lezzeti, halis manda kaymağından kaynaklanıyordu. Afyon’un kaymağının dillere destan tadının arkasında yatan sır ise afyon küspesiydi. Bununla beslenen mandanın sütü daha lezzetli oluyordu.

Bir manda günde yaklaşık 12 kilo süt veriyor, bundan da altı porsiyon kaymak elde ediliyordu. Üretim bu kadar kısıtlı olunca, kaymağı çoğaltmak için birtakım üçkağıtlara başvuruluyordu. İşte işin püf noktası buradaydı. Gerçek manda kaymağı kullananın ekmek kadayıfı daha lezzetli oluyordu. Nur Lokantası da bunlardan biriydi.

Mehmet Çınar, vişneli ekmek kadayıfı yapmamalarını da şöyle açıklıyordu: "O kırmızılık vişnenin gerçek rengi değil. O rengi tutturabilmek için gıda boyası kullanılıyor. Bir de vişnenin ekşi tadı, kaymağın tadını bozuyor. Onun için bu işe girmiyoruz."



9 yorum:

  1. yediğin içtiğin senin olsun gezip gördüğünü anlat derler ama ben yiyip içme anlatılarını da seviyorum. hatta sırf bunu anlatan blogları da okuyorum. ne kadar güzel bir yer, bunu da hemen kaydetmeliyim bi yerlere :) mutlaka gitmek isterim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Senin gibi gezmeyi seven birinin yolu elbet bir gün Afyon'dan da geçer. O zaman aklında bulunsun işte :)

      Sil
  2. Afyona girmek üzereyiz blogunuz çok yardımcı oldu. Teşekkürler!

    YanıtlaSil
  3. Afyona gidip Salim Ustada yemek yememek akil isi degil sizden gurme olmaz:)

    YanıtlaSil
  4. Yemek her yerde yenir her dukkanin ayrı bir rengi vardır ..afyonda küçük bir şehir olabilir ama geniş mutfağı vardır patlıcan bogeri patlıcan musakkası keşkeği ışkembe çorbası. Bamyasi çeşit çoktur önemli olan iyi ustayı bulmak her pahalı yemek gu zel olmaz her ucuz yemek kötü olmaz has afyon kaymagi almadan da geçmeyin derim

    YanıtlaSil
  5. Yemek her yerde yenir her dukkanin ayrı bir rengi vardır ..afyonda küçük bir şehir olabilir ama geniş mutfağı vardır patlıcan bogeri patlıcan musakkası keşkeği ışkembe çorbası. Bamyasi çeşit çoktur önemli olan iyi ustayı bulmak her pahalı yemek gu zel olmaz her ucuz yemek kötü olmaz has afyon kaymagi almadan da geçmeyin derim

    YanıtlaSil
  6. Merhabalar
    Ben bir afyonlu olarak memleketimle duyorum. Biz afyonlular sıcak kanalıyızdır misafiri çok severiz..
    Yemek yediğiniz yer sizlerinde memleketinde olan normal bir yerdir bıçak konmamasi na dikkat cekmissinz ama bende kuzu elle pideyle yenir bende sekizli de yedim ..tarih ve emek kokan yerimizi beğenmediyse is çok güzel luks çatalı bıçağı ayrı servisi olan yerlerimiz de vardı..ikbak güral özdilek vb. Bir çok yer ama böyle yerlerde hep sanat yatar.. bilmenizi isterim ki yemeklerimiz oldukça lezzetlidir bol etlidir pek et sevmediğiniz için belki ...
    Herkezin damak tadı başka
    Afyona misafir olmak isteyenlere sesleniyorum

    YanıtlaSil
  7. AFYONDA ÖYLE BİR YER VARKİ PİDE YEMEK İSTERSENİZ MUTLAKA "LALE PİDE"
    KÖFTE YEMEK İSTERSENİZ "KÖFTECİ İRFAN" MUTLAKA DENEYİN

    YanıtlaSil

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Bu gadget'ta bir hata oluştu

Instagram

Instagram

Twitt'le

Bu gadget'ta bir hata oluştu

Translate

E-posta Yoluyla Takip Etmek İçin:

İstatistiklerim


View My Stats