9 Ocak 2014 Perşembe

Hava Basıncı Deneyi - Saç Kurutma Makinesi ve Pinpon Topu

 
 
 
Hava basıncını keşfetmenin en eğlenceli yolu:
 
  • Saç kurutma (fön) makinesi (tercihen soğuk hava verebilenlerinden)
  • Bir pinpon (ping pong - masa tenisi) topu
Eğer biraz daha fazla kahkaha istiyorsanız ayrıca:
  • Boş bir tuvalet kağıdı rulosu
 
Deney nasıl yapılıyor?
  • Saç kurutma makinesinin soğuk hava bölümü varsa en yüksek ayara getirin, soğuk hava bölümü yoksa plastik pinpon topunu yakmayacak olası en yüksek ayara getirin ve makinein ağzını tavana doğru döndürün.
  • Pinpon topunu hafifçe makinenin ağzından çıkan hava akımına yerleştirin. Pinpon topunun düşmeden, sağa sola gitmeden makinenin ağzından çıkan havada uçtuğunu göreceksiniz.
  • Saç kurutma makinesi elinizdeyken yavaş yavaş yürüyün, makineyi sağa sola eğin ya da makineyi sallayın ve bu sırada topun durumunu gözleyin.
  • Biraz daha eğlence istiyorsanız boş bir tuvalet kağıdı rulosunu sanki topu içine sokmak istiyormuş gibi, yavaş yavaş topun üstüne doğru getirin, bakalım ne oluyor? :) Bu durumu fotoğraflayamadım çünkü çok ani gelişiyor her şey, video çekmek gerekiyor :)



 
Bu deney ile ne öğrendik?
 
Havayı kullanarak pinpon topunu kaldırıyoruz. Pinpon topunu havalandırmak için hava basıncı denen kuvveti kullanıyoruz. Kısaca, bir şeyin başka bir şeyi itmesine, itmek için uyguladığı kuvvete basınç denir. Örneğin üzümü sıktığınız zaman, üzüm üzerinde kaldırabileceğinden fazla basınç uyguluyorsunuz demektir. Biz onu göremiyor olsak bile hava da etrafımızdaki her şeyi iter ve sıkıştırır, ki buna bizim kendi vücudumuz da dahildir. Biz havanın bu etkisini nadiren fark ederiz, çünkü hem bu basınca alışığızdır hem de vücudumuz bu basınca karşı dirençlidir. Araba lastikleri, uçaklar ve yelkenliler gibi şeyler hava basıncının itmesi ile çalışırlar.
 
Bu deney ile gördüğümüz şeye Bernoulli ilkesi denmektedir. Bernoulli isimli İsviçreli bir bilim adamı (hep bu İsviçreli bilim adamlarının başının altından çıkıyor zaten her şey), bu nesnelerin nasıl çalıştıklarını merak etti ve bu etkiyi 250 yıl önce keşfetti. Bu bilim adamı şunu keşfetti: Hava bir şeyin yüzeyinden ne kadar hızlı geçerse, o şeyi o kadar az iter (yani hava basıncı daha düşük olur). Saç kurutma makinesinin yarattığı hava akımına pinpon topunu yerleştirdiğinizde havayı, topun etrafından akması ve düşük basınçlı bir alan oluşturması için zorluyorsunuz. Hava akımını çevreleyen hareketsiz havanın ise daha fazla basıncı vardır ve topu, akımın içinde durması için iter.
 
Hava akımının içine boş tuvalet kağıdı rulosunu yerleştirdiğinizde ise hava, tünel içine yani daha küçük bir alana sokulduğundan daha hızlı hareket eder. Rulonun yani tüpün içindeki hava basıncı, pinpon topunu çevreleyen havadan daha düşük hale gelir ve top, tüpün içine doğru emilir.
 
Deneyi devam ettirmek ister misiniz?
  • Daha uzun, daha kısa, daha dar, daha geniş tüpleri deneyin (kağıt havlu rulosu olabilir)
  • Hava akımında uçurabileceğiniz başka nesneleri deneyin, örneğin küçük bir balon olabilir.
  • Hava akımında iki veya daha fazla topu uçurmayı deneyin. Bir seferinde en fazla kaç tanesini uçurabiliyorsunuz? Toplar birden fazla olduklarında hava akımında nasıl davranıyorlar?
Ya da Huni Deneyi'ni deneyebilirsiniz:
  • Temiz bir huni
  • Bir pinpon topu
Huniyi dik tutun ve topu içine yerleştirin. Topu huniden dışarı fırlatmak için huninin altından kuvvetlice üfleyin.
 
Bu deney de Bernoulli ilkesine başka bir örnektir. Huninin deliğinden üflediğinizde, topun aşağısındaki ve çevresindeki hava çok hızlı hareket eder ve bu nedenle çok düşük basınca sahiptir. Buna karşılık, topun üstündeki hareketsiz hava daha fazla basınca sahiptir ve topu aşağı doğru iterek huninin içinde tutar. Ne kadar hızlı üflerseniz, top o kadar yüksek basınçla huniye doğru geri itilir.
 
 
Elbette bütün bu bilimsel sonuçları kızıma anlatmadım. Henüz sadece 4 yaş 4 aylık, hava basıncı ile tanışması için çok erken. Yaşa göre değil, ilgiye göre eğitim vermek istediğimden, bu deneyi zaman zaman tekrarlamayı ve ne zaman "Anne, bu top neden uçuyor? Neden tüpün içinden fırlıyor?" vs gibi sorular sormaya başlarsa, o zaman yavaş yavaş anlatmayı düşünüyorum. Henüz sadece "Ben kendim yapabiliyorum, topu kontrol edebiliyorum" sevincini yaşama noktasında kendisi. Bana soru sorabilecek yaşa gelene kadar hava basıncını öğrenebilirim diye ümit ediyorum :)
 

 
Şu siteden genişletilmiş çeviridir:
 
 

13 yorum:

  1. Tuğba Sökmen9 Ocak 2014 23:11

    çok güzel bir deney olmuş, ilk fırsatta dinlenmiş bir zihinle tekrar okuyup oğlumla yapacağım inşallah ben de. hamileliğine çok sevindim, ortak çok fazla yönümüz olduğunu düşünürken kardeş konusunda ne düşündüğünü merak ediyordum. hayırlı olsun. benim de çocuklarımın arasında 3,5 yaş var. Sevgiler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben tek çocuğum, çocuklarımı asla tek bırakmak istemiyordum. Tek çocuk hem anne baba, hem de çocuk için çok büyük sorumluluklar getiriyor. 3,5 yaş bence çok uygun, ben biraz fazla bile bekledim.

      Sil
    2. Aaa çok sevindim Çokbilmişcim :) Kontes de ne kadar hızla büyüyor ya, boyu çok uzamış :)

      Sil
    3. Ben de böyle iriydim küçükken. Yaşıtları kucakta geziyorlar, benim zavallım erkenden genç kız gibi davranmak zorunda kalıyor :(

      Sil
  2. Merhaba

    Bloğunuzu çok beğendim ve takipçiniz oldum. Sizi de bloğumda takipçi olmaya beklerim. Sevgiler
    http://mommyslifetime.blogspot.com/

    YanıtlaSil
  3. Çok bilmiş bebeğin hayırlı olsun. Bir çocuğa kardeşten daha ziyade arkadaş gerek o yüzden çocukların yaş aralıkları az olmalı. Seni bu konuda tebrik ediyorum. Bir çok pedogog iki çocuk bir çocuk yetiştirmekten daha kolaydır diyorlar. Çünkü onlar kendileri oynamaya başlayınca anne zaten dinlenecek, ikisine aynı anda öğreteceksin, silbaştan olmayacak. Bence 2 yaş ideal. Konumuz farklı ama gebeliğini duyunca fikrimi yazayım dedim;) bu tarz eğitici oyunları paylaşman çok güzel;) yasemin

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Yasemin,

      Bence de 2-3 yaş ideal iki çocuk arasında ama çocuk için ideal, anne için bilemiyorum :) 30 yaşından sonra doğurduğumdan belki ya da hiç çocuk bakımı tecrübem olmamasından ya da kızımın ilk dönemlerinde çalışıyor ve ayrıca doktora tezi yazıyor oluşumdan, bilemiyorum ama özellikle ilk 1 sene bana bedensel anlamda çok yorucu geldi. İkinci sene de kontrolsüz koşturan bebekten gözünü ayıramamak çok zor geldi. Ancak kızım 3 yaşına gelip de her işini kendisi yapmaya başlayınca rahatladım. Sonra biraz dinleneyim, yazın tadını çıkarayım dedim. Sonra tabii bebek de ha deyine gelmiyor, arada bir de düşük yaptım vs. Annelik zor iş, çok zor... Bilemiyorum belki 3. için daha cesur davranıp, daha kısa sürede karar verebilirim, belli mi olur? :))

      Sil
    2. :)) gülümsüyorum çünkü gerçekten çocuk için 2-3 yaş idealde anne için kısmı çok doğru. Heleki çalışan anne için daha zor. Bir gülüşü yeter derlerya o kadar yorgunluğun içinde bir gülüş yetiyor:)) anneye ya eşten ya akrabadan bir destek şart, yoksa dayanmak çok zor oluyor .. Ben en çok ev hanım olupta çocuğunun okula başlamasını bekleyen annelerin çocuklarına üzülüyorum. İnşallah ikinciyide hayırlısı ile büyütürsün, kızında birçok şeyi tecrübe ettin, ikinci bebişinde daha az yorulacağını düşünüyorum. Darısı başımıza;))

      Sil
    3. Çok teşekkür ederim iyi dileklerin için. Darısı istediğin zaman başına inşallah :)

      Sil
  4. Cokbilmis cok cok sevindim hamileligine. Tebrikler :(

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Düzeltme : Tebrikler :) :)

      Sil
    2. :) Çok teşekkür ederim.

      Sil

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Bu gadget'ta bir hata oluştu

Instagram

Instagram

Twitt'le

Bu gadget'ta bir hata oluştu

Translate

E-posta Yoluyla Takip Etmek İçin:

İstatistiklerim


View My Stats