Sade Hayat etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Sade Hayat etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

26 Mayıs 2014 Pazartesi

Evdeki Malzemelerle Gülsuyu Nasıl Yapılır (Distilizasyon-Damıtma)?

Ev yapımı damıtma :)

Ben ilk defa geçen sene evde gülsuyu yapmaya karar verdim. En hızlı cilt bakımında maden suyu ile birlikte gülsuyu kullanıyorum ve çok işe yarıyor: http://sormabulmadunyasi.blogspot.com/2012/10/bir-anne-cilt-bakmna-zaman-ayrabilir-mi.html


Bizim pazarlarda gül goncaları satılmaya başlıyor Mayıs ortasında. Mayıs-Haziran aylarında Isparta'da gül hasadı ile birlikte gül turları da yapılıyor.
Ama piyasada satılan gülsularının çoğunun içinde sadece su ve gülsuyu esansı var, gerçek gülsuyu hele hele gülyağı barındıran gülsuyu bulmak çok zor ve özellikle gül yağı son derece pahalı (1 kilo gülyağı için 2.000 adet güle ihtiyaç varmış). Kendi yaptığım gülsuyu bana bir sene yetti, etkisinden de memnun kaldım.


Gülsuyu elde edebilemem için gül goncalarını damıtma işleminden geçirmem gerekiyordu. Ev yapımı damıtma (distilizasyon) makineleri var aslında. Diğer çiçeklerin kokusunu başarılı bir şekilde damıtabilen varsa, ben de alacağım o makinelerden. Ama henüz ev yapımı alkol  damıtanlar haricinde çiçek kokusu damıtan görmedim. Eğer bu konuda tecrübesi olan varsa, paylaşırsa çok sevinirim.


Ben de tencerede kaynatmak suretiyle damıtmaya karar verdim. Google'da biraz inceleme yaptıktan sonra işe koyuldum:


Öncelikle geniş ve derin bir tencere buldum. Tencerenin içine kiremit koyun deniyordu ben bir güveç kabı kafa aşağı koydum.


Kafa aşağı duran güveç kabın üzerine bir kase koydum. Kaseye gelmeyecek kadar su doldurdum ve goncaları suyun içine koydum.




Eğer kaplar hafif gelir de kaynarken hareket ederlerse, üstteki kabın içine ağırlık yapması için temiz taş konulabilir.



Sonra tencerenin ağzını boşluk kalmayacak şekilde kapatacak bir kapağı, kafa aşağı olacak şekilde kapattım. Öyle ki tencere kapağının tutacak yeri üstteki kasenin içine girdi. Böylece tencere içindeki su kaynayıp tencere kapağına vurduğunda, sıvı hale dönüşen buhar, kapağın dış bükey olmasının etkisiyle önce tencere kapağının kulpuna, oradan da üstteki kasenin içine doluyor.


Kaynamanın etkisiyle oluşan su buharının suya dönüşmesini hızlandırmak ve fazlalaştırmak için tencere kapağının üstüne de buz koydum.


Bu şekilde goncaları haşlarken üstteki kapta biriken su, gülyağı içeren su oluyor.


Altta kalan haşlama suyunu da ayrı bir kaba döktüm. Hem gülyağı içeren buhardan elde edilmiş suyu, hem de haşlama suyunu kullandım. Gülyağı içeren damıtılmış su elbette daha yoğun kokuyor ve asıl etkili olan da o zaten. 

Damıtma işlemi biraz uzun sürüyor. Uzun süre kısık ateşte durması gerekiyor tencerenin. Yılda bir sefer zararı olmaz diye düşündüm, ama keşke bir kuzinem olsaydı, o zaman çok daha eğlenceli olurdu sanırım.

"Gül ile meşgul olan, gül kokar." Mevlâna

Sağdaki uzun şişede gülsuyunun haşlama suyu, soldaki kısa şişede ise damıtma yoluyla elde edilen gülsuyu var.


Artık kendi lavanta yağımızı da üretiyoruz..









13 Ocak 2014 Pazartesi

Çiftçiniz ve Sütçünüzle Tanışıyor Musunuz?

Çiftçinle tanış, yerel yiyeceklerle beslen.

Şehir çocuğuyum. Ömrüm okul ve ev arasında geçti. Yaz tatillerinde bile gidebileceğim bir köyümüz yoktu. Ne bir tavuğun altından yumurta almışlığım, ne de dalından domates koparıp yemişliğim vardı. Merak da etmiyordum doğrusu, insan nasıl yetişirse, "normal" algısı da o yönde oluyor. Sonra doğum yaptım ve bebeğimin minicik midesine gidecek o ilk yiyeceklerin nereden geldiklerini, nasıl bir ortamda yetiştiklerini merak eder oldum.

İlk başta en güvenilir metot organik beslenmeymiş gibi geldi. Zaten kucağımda küçücük bebekle alışveriş yapmak pek cazip gelmiyordu, eve sipariş ediyordum: 

Eve haftalık organik paketimizi getiren kişinin, ürünlerden bir kısmını bizzat yetiştiren çiftçi olduğunu öğrendim ödemeleri yapmak için kapı önünde geçirdiğimiz kısacık sohbetlerde. Organik pazarda tezgahı olduğunu söyledi, merak ettim. Kızım da büyümüştü, organik pazara gitmeye başladım. Daha önceleri de semt pazarına giderdim ucuz ve taze ürün bulmak için. Ama semt pazarında üreticiler değil, satıcılar vardı. Organik pazarda ise hemen hemen herkes ürettiği malı satıyordu. Çok ilgimi çekti... Artık organik sertifikasına değil, sohbet ettiğim insanlara güvenerek ürünü alıyordum. 

Bilahare küçük bir Akdeniz kasabasına taşındım. Her hafta köylü pazarı kuruluyordu. Köylüler kendi ürettikleri malları satıyorlardı. Köylülerle tanıştım, evlerine konuk oldum. Organik sertifikası var diye kilometrelerce öteden koli ile yiyecek taşımayı saçma buldum. Yiyecek ne kadar kısa süre içinde tüketilirse o kadar az besin değerini kaybetmiş olur. Meyve ve sebzeler de "canlı"dır ve koparıldıkları andan itibaren ölmeye yani çürümeye başlarlar. Ne kadar kısa süre içinde yerseniz, size o kadar fayda sağlarlar.

Ayrıca üreticisini ve üretim koşullarını bildiğim ürünü tüketmek çok ayrı bir keyif veriyor insana. Hele ki üreticiyle ortak hareket ediyor olmak bambaşka bir duygu, siz onun ürününe para verip onun geçimini sağlıyorsunuz, o da size sağlıklı yiyecekler temin edip sizin beslenmenizi ve sağlıklı olmanızı temin ediyor. Her iki taraf da birbirini destekliyor, bir birliktelik duygusu yaratıyor.

Sıklıkla alışveriş yaptığım iki üreticide biraz utanarak ve çekinerek de olsa birkaç kare fotoğraf çektim, onları paylaşmak istiyorum:


Burası Yeniköy'de bir ahır.

Bu ahırın sahibi Nurten Yenge. Yukarıda görünen annesine tıpatıp benzeyen bir buzağı. Ahırda 3 inek vardı, bu yaz iki de buzağı eklendi. Nurten Yenge akşam 20.00'da yatıyor, sabah 03.00'da kalkıyor. İlk iş ineklerinin bakımını yapıyor. İnekler normal hava koşullarında yaz kış otlamaya çıkarılıyor.


Nurten Yenge'nin inekleri için topladığı otlar.

İneklerin kapalı kaldığı yağışlı günlerde yemeleri için Nurten Yenge onlara ot topluyor. Bu otlar ahırın girişinde, üstü kapalı bir veranda da çuval içinde duruyor. Bir de saman veriyor ineklerine, kışın bitki örtüsü yeterli gelmiyor çünkü.

Önde görülen buğday tarlası, küçük bir alan. Çitlerin arkasında ise başka bir bahçede tavuklar var. Tavuklar ineklerin dışkısını beklediler bir heves, ben fotoğraflarken de dışkıda eşeleniyorlardı. Buğday tarlasına giremiyorlar, girerlerse tüm bitkileri yiyorlarmış. Yan tarafta tavuklara özgü başka bir bahçe var.


Nurten Yenge ineklerinin altını temizlemeden yatmıyor, çünkü inekleri temiz yerde uyusunlar istiyor. Başka işleri de var ama ineklerinden de gelir elde ediyor. Ben zaman zaman sütümü, tereyağımı Nurten Yenge'den alıyorum. Müthiş enerji dolu, minicik bir kadın, sürekli vızır vızır koşturuyor. Her gidişimizde kızıma şeker ikram ediyor. 5 litrelik sütü 8 TL'ye satıyor. 10 TL verirsem mahcup olmamak için 2 TL'sini yanında bulunduruyor, böyle de bir insan.

İneklerin sütleri kaynatıldığında üstü böyle sapsarı kaymak tutuyor.

Burası da Kasaba Köyü'nde bir ahır.

Sütümü çoğu zaman Mukaddes Teyze'den alıyorum. Mukaddes Teyze Kasaba Köyü'nde eşi, oğlu, gelini ve iki torunu ile birlikte yaşıyor. Diğer oğlunun evi de kendi bahçesi içinde kalıyor, ondan da torunları var. Eşinin emekli maaşı var. Birlikte yaşadığı oğlu da köydeki bir fabrikada haftanın 6 günü çalışıyor. Bir günlük izninde de annesi ile birlikte alış veriş yaptığım pazara gelip, yetiştirdiği ürünleri satıyorlar. Neşe dolu, güler yüzlü insanlar.

3 tane ineği var. Tereyağını, köy peynirini kendisi yapıyor. Hem ailesi yiyor, artanını da satıyorlar. Bana cep telefonu numarasını verdi. Pazara gidemeyeceğim günler haber veriyorum ki benim için ayırdıkları sütü satmadan evlerine geri götürmek zorunda kalmasınlar, çünkü benim gelmemi bekliyorlar. Mart ayı civarında Mukaddes Teyze beni uyarıyor: "Hayvanlar tamamen dışarıda otlamaya başladılar. Bu nedenle sütün tadı değişti. Tereyağımız da artık kışınki gibi beyaz değil, sarı olacak.". İnsan daha başka ne ister?


Mukaddes Teyze'nin yer sofrasında kendi üretimleri olmayan hiçbir şey yok.

Bizim kasabadaki pek meşgul hanımların evlerine misafir gelecek diye akılları çıkarken, hayvan bakan, sebze yetiştiren Mukaddes Teyze beni evine konuk etti. Sofrasını kurdu, bir de elim boş gitmeyeyim diye hediye verdi bana, kendi salçası tarhanası... Hangimiz evimize gelen misafire hediye veriyoruz?

Mukaddes Teyze'nin serası

Mukaddes Teyze çoğunlukla yeşillik yetiştiriyor. Maydanoz, kuzu kulağı, dereotu, roka, kıvırcık salatanın her türü, yeşil soğan, pırasa vs.


Mukaddes Teyze benim için bahçesinden hediyeler devşirirken.

Mukaddes Teyze'nin oğlu da bahçenin diğer tarafında hediye ararken.


Mukaddes Teyze'nin değişik cinslerde müthiş balkabakları yetiştirdiğini de söylemiş miydim?
Bamya da var.

Bamya tohumu isteyip sevdiklerime göndereceğim bu sene.

Ben bu kırmızı biberlerden aldım. Kuruttum. Hem pişirirken yemeklere bütün bütün katıyorum, hem de bilendırdan geçirdim, yemeklere kırmızı pul biber yerine ekiyorum.
Bu da biberlerin kurutulmuş hali...

İşte Mukaddes Teyze'nin biberleri bizim evde....



Mukaddes Teyze'nin bahçesi ve serası organik ekim için gerekli olan ana yoldan bilmem kaç kilometre içeride olma zorunluluğunu karşılıyor.

Bu da sevimli köpekleri. Hiçbir çiftlik köpeksiz kalmamalı :)

Bu kadar çalışan insanlar bir de odun kesiyorlar kendileri için. Hepsi de sapasağlam insanlar, maşallah diyeyim.
Bir de benim pazardan tavuk aldığımı görünce kızdılar. "Bize söyle önceden, biz sana keser getiririz" dediler. Mukaddes Teyze ağırlığı ile, hali tavrı ile pazardaki herkesten daha farklı bir insan, uzaktan görünce bile anlaşılıyor. Ben ahlakın bir bütün olduğuna inanırım. Örneğin karısını aldatmış adama iş hayatında da güvenmem. O konuda ahlaksız, bu konuda ahlaklı olunabileceğine inanmam. O nedenle bence eğer bir insan güvenilir biriyse iş hayatında da güvenilirdir. Pazarda aldatıldığım da oldu ama sonunda güvenilir olanları ayırt etmeyi başardım sanırım.

Özgür gezen tavuklar...
Bulunduğum bölgede organik ürün bulmak zor, yerel yetiştiriciye ulaşmak ise kolay. İstanbul'da durum tam tersi. Yine de yaşadığım yer olan Halkalı çevresinde hem tarım yapan hem de sütçülük yapanları bulmuştum, bizzat gidip hem muhabbet ediyor hem de alışveriş yapıyordum. Biraz daha uzağa gitmeyi göze alabilenler için yakında Çatalca var. Sarıyer ve Beykoz köyleri var ama üçüncü köprüden sonra durum ne olur bilemiyorum. Köylere bizzat gitmek istemeyenler için organik yazımda yer verdiğim organik pazarlar haricinde, Kasımpaşa Kastamonu Pazarı'nda diğer adıyla Tarihi İnebolu pazarında Kastamonulu üreticilerle bizzat tanışarak alışveriş yapılabilir ( Şuradan bir fotoğraflara göz gezdirin lütfen: http://cafefernando.com/turkce/kasimpasa-kastamonu-pazari/). Üsküdar'ın meşhur Cuma Pazarı'nda da Kandıralı Köylüler'in satış yaptıkları bir bölüm var. Bunlar benim bildiklerim, tanıdıklarımın alışveriş yaptıkları yerler. Başkaları da vardır muhakkak, konu komşu ile biraz muhabbet, esnafa bir iki soru ile rahatlıkla bulunur yakındaki köylü pazarı bölgeleri ve varsa yerel yetiştirici ve besicilerin yerleri.

(Organik beslenme ile ilgili bir görüş için bkz: http://sormabulmadunyasi.blogspot.com/2011/12/organik-besin-yemeli-miyiz.html)

Neden yerel çiftçilerden beslenmeliyiz?

  • Yerel üreticilerden beslenmek hem sağlığınıza, hem aile bütçenize, hem de çevreye katkı sağlar.
  • Mevsiminde yenen yiyecekler lezzetinin doruğundadır, bol bulunurlar ve bol oldukları için ucuzdurlar.


Pembe tatlı elma zaten mevsim dışı bulunmuyor, mevsiminde de kilosu 1,5 TL.
  • Yerel üreticilere harcanan bir lira, yerel ekonomi içinde iki kat daha fazla gelir üretir. Migros'tan alışveriş yaparken harcamamızın bir kısmı ile İsviçre ekonomisini desteklediğimizi akılda tutmakta fayda var.

Mevsiminde narın kilosu 1 TL.

  • Yerel üretim içinde beslenen hayvanlar daha insanca muamele görür ("İnsanca" kelimesi burada günümüzde yaşayan insanların gerçek davranışlarını değil de olmasını arzuladığımız daha güzel ve düşsel bir dünyadaki davranışları kastetmek üzere kullanılmıştır.).

Mukaddes Teyze'den aldığım horoz ibiğinin altında duran iri yumurta ördek yumurtası. Begonvilin altında duran ise tavuk yumurtası... Tavuk yumurtasını aldığım kadın da bir keçi çobanı, tüm gününü keçilerle birlikte dağda bayırda geçiriyor, tavukları kendi kendilerine etrafta dolanıyorlar.

  • Yerel gıda dünyayı dolaşarak başka ülkelerden gelmiş olan veya en iyi koşullarda yetişse bile ülkenin diğer ucundan size kadar gelen yiyeceklerden daha besleyicidir, sağlığınız ve bağışıklık sisteminiz için daha faydalıdır. (Ülkenin diğer ucundan kolilerle yiyecek getirtmenin bence hiçbir manası yok.)

İşte yumurta böyle de güzel bir şey :)

  • Dedelerimiz ve önceki nesillerin tümü yerel besleniyorlardı. Kendi bulunduğumuz toprak üzerinde yetişen yiyecekleri yemek sezgisel olarak bizden bir parçadır. (TRT'de Reçetesiz Hayat isimli bir program yapıyordu Dr. Yasemin Bradley. Bir programında denk gelmiştim. Uzun ömürlü insanların yaşadığı bir köyde tarçın istemiş, tüm köye haber salmışlar da tarçın bulamamışlar. Köylüler "Bizim köyde tarçın yetişmez ki?" demişler. Şu röportajında da uzun yaşayan insanların kendi yetiştirdikleri ürünlerle beslenen kişiler olduklarını söylüyor: http://www.trthaberdd.com/haber/detay/110/dr_yasemin_bradleyle_recetesiz_hayat)


  • Tanıdığınız bir köylüden alışveriş yaparken onun işini madden desteklediğinizi hissetmek güzel bir duygudur. Yetiştiriciliği ve besiciliği insanlar kendi ailelerinden öğreniyorlar ve bir sonraki nesle öğretebilmek yani işlerini devam ettirebilmek için sizin desteğinize ihtiyaçları var.
Bir amca bu tahta işlerini elleriyle yapıyor. Hangi ağaçtan yaptığını, özelliklerini tek tek anlatıyor. İstanbul'da tahta düğme bulabilen var mı? Düğmelerin hemen hemen hepsi artık plastikten yapılıyor.

  • Mevsiminde ve dalından koparılır koparılmaz yenilen gıda daha lezzetlidir.
 
Papatyalarla birlikte mis kokulu çilekler de çıkıyor.
  • Yerel üreticiler küçük veya orta ölçekli çiftçilerdir. Bu tür çiftliklerde daha sürdürülebilir yöntemlerle yetiştiricilik yapılır ve bu da hem vücudunuz hem de dünya için daha sağlıklıdır. Üzerinden uçakla uçulup, uçaktan kimyasal ilaçlama yapılacak kadar geniş alanlardaki tek tip yiyeceklerin yetiştirilmesi için daha fazla kimyasal ilaç kullanılmak zorunda kalınıyor.
 
Satıcının tezgahındaki ürün bu kadar. 3 kilo havuç almak isteseniz yok. Çünkü üretebildiği bu kadar, belli ki küçük ölçekli bir çiftçi.
  • Yerel yiyecekler masanıza gelinceye kadar konvansiyonel yiyeceklerden 30 kez daha kısa mesafe kat eder (Süpermarketlerde satılan yiyeceklerin kat ettiği mesafe ortalama 2500 kilometre iken köylü pazarındaki yiyecekler ortalama 80 kilometre yol katederler).
 
Marketteki hazır turşu ile bunun katettiği mesafe aynı olabilir mi?
  •  Yerel beslenirseniz yiyecekleriniz ile doğrudan bir bağınız olur; yiyeceğin nereden geldiğini bilir ve hatta onu yetiştiren kişiyi tanırsınız.
  •  Yerel ürünlerle hazırlanmış bir sofra kurduğunuzda gurur duygusu hissedersiniz. Yediğiniz gıdayı yetiştirmiş olan köylü de yetiştirdiği ürünle benzer şekilde gurur duyar.
  •  Yerel yetiştirilmiş ürünler unutulmaz bir hikaye yaratılar. Gıdaların masanıza gelene kadar başlarından geçenlerin hikayesini bilmek, yemek keyfinin güçlü bir parçasıdır.
  • Köylü pazarlarında aradığınız her şeyi bulabilirsiniz. Sebze meyve dışında tahıllar, bakliyatlar, konserveler, tarhana, pekmez, bal, peynir zeytin vs. hemen hemen her tür yiyecek ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz.
  •  Köylü pazarından alışveriş etmek daha eğlencelidir, pazar çok renkli ve güzeldir, insanları izlemek mümkündür ve üstelik açık havadadır. 
Bulunduğumuz kasaba meydanında "Buralarda çiğ taze fasulye, havuç ve kırmızı lahana yiyerek dolaşan bir kız var mı?" diye sorarsanız bize ulaşmanız çok kolay olur :)

30 Nisan 2013 Salı

Evinizden Her Gün Torbalarca Çöp mü Çıkıyor? İşte ev atıklarını azaltmanın yolları...

Ne zamandır böyle bir yazı yazmak istiyordum ama nereden nasıl başlayacağıma karar veremiyordum. Meğer birisi daha önce yazmış, en iyisi çeviri yapıp yanına not düşmektir diye düşündüm: http://zerowastehome.blogspot.com/p/tips.html
 
 
Ev Atıklarını Azaltmak İçin İPUÇLARI
Burada evinizde atık azaltmanıza yardımcı olacak, sekiz kategoride en iyi ipuçlarımı yazacağım. Her bölüm, o konu ile ilgili yazdığım bir yazının özetlenmiş halidir, bu nedenle her bölüm hakkında daha fazla bilgi için lütfen başlık bağlantılarını takip edin. Ürün önerileri için de sanal mağazamızı ziyaret edin veya yazı içinde verilen internet bağlantılarını takip edin. 

Başlamadan önce:
 
  •  Atıksız bir ev için 5 temel madde:
  1. İhtiyacınız olmayan şeyleri almayın.
  2. İhtiyacınız olan şeyleri evde üretin.
  3. Evde üretemeyip de satın aldığınız şeylerin ambalajlarını yeniden kullanın.
  4. Yeniden kullanamadığınız ambalajları geri dönüşüme gönderin. 
  5. Geri kalan her şeyi kompost olarak değerlendirin.
 

 MUTFAK
  1. Tek kullanımlık olanlar (kağıt havlu, çöp torbası, yağlı kağıt, alüminyum folyo, plastik tabak çanak vs)  yerine sürekli kullanabileceğiniz alternatifleri tercih edin: Paslanmaz çelik çöp kutusu kullanır ve ıslak malzemeleri kompost olarak değerlendirirseniz, çöp torbası kullanmanıza gerek kalmaz. Kağıt havlu yerine mikrofiber bez kullanıyorum. Islak mendil yerine yanımda sürekli su ve el bezi taşıyorum, gerektiğinde el bezini ıslatıp kullanıyorum.  
  2. Satın almak zorunda olduklarınızı en büyük boy olarak satın alın veya dolum şişelerini kullanın (Bkz. Zero Waste Grocery Shopping, Sıfır Atıkla Bakkal Alışverişi başlıklı yazı), kuru yiyecekler için bez torbalar, ıslak ürünler için  cam kavanoz veya cam kaplar (et, balık, peynir, yağ vs) ve cam şişeler (sıvı yağ, sirke, şampuan vs): Dolum şişelerine örnek olarak kolonya dolum şişelerini verebilirim. Eskiden bakkallarda da vardı, halihazırda bazı eczanelerde görüyorum. Aynı şekilde eskiden şampuanlar da açıkta satılabiliyordu. Zeytinyağını pazardan cam şişe içinde alıyorum. Bittiğinde cam şişeyi geri götürüp yenisini alıyorum. Eğer teneke zeytinyağı almışsak da en azından tenekesine çiçek ekebiliriz :) Tüm pazar alışverişimi bez torbalarla yapıyorum. Peyniri de pazardan alıyorum. Peynirci, peynirleri küçük küçük parçalara bölüp streç filme sarıyor. Sonra satın almak istediğimi tartıp kese kağıdı büyüklüğünde bir plastiğe koyup ağzını düğümlüyor (suyu akmasın diye) ve en son olarak bir plastik poşete koyuyor. En son plastik poşet aşamasını kendi bez torbalarımla önleyebiliyorum. Kese kağıdı büyüklüğündeki torbaya koyma konusunda ise peynircim ısrarlı çıktı. Ben de her hafta torbayı arap sabunu ile yıkayıp, kurulayıp, diğer hafta peynirimi aynı torbanın içine koymalarını istiyorum. Eve gelir gelmez zaten hemen çıkarıp cam kaselere aktarıyorum. En son streç film aşamasını ise henüz geçemedim :)






    Pazar alışverişinde kullandığım torbalarım ve yumurta kartonu.
    Büyük çantayı Migros'tan satın almıştım. Küçük torba CityLife
    organik firmasına ait. Pazar filesini de annem hediye etmişti.
    Ağzı büzgülü torba ise ayakkabı torbası. Bunlar gibi 10 kadar
    torbam var. Kirlendikçe yıkıyorum.
    Eminim benzerlerini evde dikmek de kolaydır.

  3. Eğer büyük boy olarak satın alamıyorsanız bir tedarikçi bulun: Örneğin dondurma satın alacaksanız, açık dondurma satın alın ve yanınızda cam bir kap götürün. Şu anda bulunduğum yerde açık dondurma satılıyor. Eskiden Fatih'te otururdum, çok meşhur dondurmacıları vardı. Güvenilir bir yerden almak kaydıyla, paketli dondurma yerine açık dondurmayı daha sağlıklı buluyorum. En kötü ihtimal Mado vs gibi dükkanlarda açık dondurma bulunabilir. Ekmek almaya fırına giderken yanınızda bir yastık kılıfı götürebilirsiniz. Şarap veya bira almak için de yanınızda şişe taşıyabilirsiniz. Eskiden açık rakı da satılıyordu sanırım ama artık şişelisine bile güven kalmadı. Sıvı olarak sirke, gülsuyu vs de tedarikçiden alınabilir. Ya da kendiniz yapın: Hardal, ketçap, mayonez, sirke, reçel, humus, kurabiyeler, domates konservesi, yoğurt, kefir, ekmek vs. 
  4. Pazardan alışveriş yapın: Pazardan alacağınız yumurtalar için yumurta kartonunu ya da ezilebilen meyveleri tekrar koymak için sepetinizi yanınızda götürün. Marketten aldığım yumurta kartonunu yanımda götürüyorum ben. Bir de çilek, incir gibi meyvelerin ezilmemesi için özel yapılmış bir sepetim var, İstanbul Zeytinburnu'ndaki organik pazardan almıştım.







    Alt kısmı özel olarak dizayn edilmiş, el yapımı,
    meyvelerin ezilmesini engelleyen sepetimiz.

  5. Musluk suyu kullanın, hiç değilse arıtma cihazı kullanın: Musluk suyunu kaliteli hale getirmek yerine plastik şişelerde su satıyorlar. O plastik şişelerin tekrar tekrar kullanılmasını geçtim, bir de su bitene kadar en az 1 hafta evimizde o şişenin içinde bekliyor. Üstüne para verip, bir de sağlıksız su içtiğimi hissediyorum. Neyse ki yeni taşındığım bölgede, musluklarımızdan doğal kaynak suyu akıyor. İşte "en kaliteli su, musluk suyu" diyen İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Onkoloji Enstitüsü Öğretim Üyesi Dr. Yavuz Dizdar'la bir söyleşi: http://haber.gazetevatan.com/en-guvenilir-su-musluk-suyu/468920/4/yazarlar. Musluk suyu ile şişelenmiş suyu karşılaştıran İngilizce bir yazı için bkz: http://www.rd.com/health/wellness/rethink-what-you-drink/
  6. Doğal malzemeleri tercih edin: Bulaşık deterjanı ya da sıvı el sabunu yerine arap sabunu kullanın, geniş ağızlı bir tuzluğa dökeceğiniz karbonatı Cif yerine kullanın ya da diş fırçası olarak tahta saplı, doğal kıllardan yapılmış olanı kullanın (compostable cleaning brush). Misvak da diş fırçalamak için uygundur. Keşke misvaktan yapılma diş fırçaları da olsa... Arap sabununu mecburen ambalajlı almak zorunda kalıyorum, keşke arap sabununu doldurabileceğimiz bir tedarikçi olsa.
  7. Çöp kutunuzu bir kompost kutusuna çevirin. Islak atıklarınızı çöp kutunuza atarak komposta çevirebilirsiniz.
  8. Yemek atıklarınız bozulmadan önce yeni bir yemekte kullanın. Tarif defterinize sadece atıksız yapabileceğiniz tarifleri yazın.  Yemek tariflerinizi yazarken ev ahalisinin tüketebileceği kadar miktarlarda tarifleri yazın. Yine de artmışsa bir önceki günden kalan pilav, yayla çorbası olarak değerlendirilebilir. Eğer kıymalı ya da etli yemeğiniz arttıysa, en azından blendırdan geçirip ev hayvanınıza ya da sokak hayvanlarına ikram edebilirsiniz. Buğday çorbası, bulgur pilavı vs de kuşlar için uygun olabilir. En son ihtimal, kompost kutusuna atabilir ya da toprağa gömebilirsiniz. Toprağa gömülen yiyeceğin iki günde yok olduğu söyleniyor ama henüz denemedim, emin değilim.
  9.  Bir düdüklü tencere edinin. Böylece pişirme süresi yarıya iner. Ben bu tencereyi kullanıyorum: http://sormabulmadunyasi.blogspot.com/2011/12/gun-24-saat-yetmiyor-mu-zaman-planlamas.html. Ama genel olarak düdüklü tencere kullanmayı sevmediğimden dökme demir veya toprak tencere kullanmayı tercih ediyorum. Kullanılan enerjiyi azaltıyordur sanırım.
  10.  AYRICA... Tek tarafı kullanılmış kağıtları kese kağıdı ya da not kağıdı olarak kullanabilir; sebze ve meyve yıkamada kullandığınız suyla çiçeklerinizi sulayabilir, kışın fırınınızı kullandıktan sonra ağzını açık bırakarak oda ısınması için kullanabilirsiniz. Yumurta haşlama suyunun çiçek coşturan olarak kullanılabileceği de söylenir. Ayrıca mutfağım açık mutfak, bu nedenle kışın elektrikli su ısıtıcısı yerine normal çaydanlıkta su ısıtarak hem evin ısınmasına katkı sağlamış oluyorum hem de evin nemini arttırıyorum.
  1. Tuvalet kağıdı olarak, %100 geri dönüştürülmüş kağıttan üretilmiş, ağartılmamış ve tek tek kağıt parçaları halinde olanları kullanın (toilet paper) (Eğer evinizde güneş sistemi varsa klozetiniz için elektrikli bir yıkama düzeneği yükleyebilirsiniz.): Ülkemizde zaten tahret muslukları oldukça sık kullanılıyor. Suyla temizlenmenin basura karşı iyi geldiği de ispatlanmış, silerek temizlemek daha fazla zarar veriyormuş. Bir de geri dönüşümlü kağıttan üretilmiş ve öyle bembeyaz olması için ağartılmamış tuvalet kağıtları üretilse ne kadar güzel olur. Tuvalet kağıtlarının rengini açmak için fazladan masraf yapmaya ne gerek var anlamıyorum. Tuvalet kağıdının renginin ne önemi var? 
  2. Deodorant: Ter kokusunu önlemek için şap (alum stone) ya da karbonat kullanın. Ben 3 seneyi geçkin karbonat kullanıyorum ve şiddetle tavsiye ediyorum: http://sormabulmadunyasi.blogspot.com/2011/11/dogumdan-sonra-ter-kokusu-nasl-onlenir.html. Karbonatı sürdükten sonra biraz da uçucu yağ sürüyorum, lavanta veya limon yağı. Böylece kokulu deodorant sürmüş gibi oluyorum.
  3. Sakal ve vücut tüyleri: Tıraş olmak için tekrar kullanılabilir jiletli traş aletleri (safety razor) ve tıraş sabunu (defne sabunu -Alep soap- ya da zeytinyağı sabunu gibi zengin içerikli herhangi bir sabun olabilir) kullanın. Gördüğünüz gibi dedelerimizin kullandığı yöntemler tekrar popüler oluyor. İnsan yanlışı denemeden, doğrunun hangisi olduğunu bilemiyor. Bu tür jiletleri bulmak zor, elbette kullan-at plastik jiletlerin karı daha yüksektir, o nedenle bunları fazla sürmüyorlardır piyasaya. Şurada kastedilen ürünlerin eski modellerini görmek mümkün: http://jiletvetiras.blogspot.com/p/jiletli-tras-aletleri.html
  4. Saçlar: Şampuan ve yumuşatıcıyı tedarikçisinden açık olarak alıp şişeye doldurtabilirsiniz. Eğer saçınız kısaysa şampuansız yıkamayı  da deneyebilirsiniz: saçınızı suyla yıkayın, karbonat ile saçınızı ovalayın, sonra saçlarınızı durulayın ve yumuşatıcı olarak, parlaklık da vermesi için sirke kullanın. Ya da şampuan sabunu kullanın (shampoo bar). Saç spreyi yerine de sprey şişesine doldurduğunuz limon suyunu kullanabilirsiniz (tarif için bkz. Recipes ). Eğer saçınızı daha seyrek yıkamak istiyorsanız mısır nişastasını kuru şampuan olarak kullanabilirsiniz. Şampuansız yıkama yapınca saçlar setleşebiliyor ya da kabarabiliyor. Ben yumuşatıcı yerine argan yağı kullanmayı tercih ediyorum. Ama eğer karbonat kullanmışsam, saç derisinin asit baz dengesini ayarlayabilmek için son durulama suyuna elma sirkesi de katıyorum. Sirke durulanınca kokusu kayboluyor. Ayrıca karbonat ve sirke ikilisi, kepek sorununun da kesin çözümü... Fakat şampuan yerine farklı çözümler ararken saça fön çektirirken fırça yemeyi de göze almak gerekiyor :) Çünkü şampuansız temizlikteki amaçlardan biri, saç köklerindeki yağı tamamen yok etmeyerek saçın sağlıklı kalmasını sağlamak. Ama yağlı saça fön çekilirken bir duman dalgası yayılıyor ve berber hemen "Ya organik şampuan kullanmışsınız ya da saçlarınızı iyi yıkamamışsınız, cık cık cık!" tepkisi veriyor. "Yağlı saça fön çektirmenin olumsuz tarafı nedir?" diye sordum "Fön daha çabuk bozuluyor." dediler. "Ne kadar sürede bozuluyor yani?" dedim. 1-2 gün içinde bozuluyormuş. Saçını 1-2 günden daha uzun süre yıkamayan ve sıklıkla fön de çektiren biri için şampuansız temizlik uygun olmayabilir.
  5. Vücut temizliği: Yüz ve vücut temizliği için paketlenmemiş katı sabun kullanın. Ben sabun cevizi sabunu kullanıyorum. Katı sabun yaparken oluşan gliserini kullanmak üzere içinden alıyorlarmış. Bu nedenle katı sabun kullanırken en önemlisi gliserini alınmamış bir sabun kullanmak. Keselenmek için karbonat kullanabilirsiniz. Bence bu konuda en iyisi Bursa kesesidir :) Ayaklar için de kabak lifi ya da ponza taşı elbette...  Vücut ve yüz maskesi olarak suyla veya elma sirkesi ile karıştırdığınız kil  ("French", Kaolin, Bentonit, vb kil türleri) kullanın. Ben "DermoKil" markasının hasır keseler içerisinde sattığı kil parçacıklarını kullanıyorum.







    Dermokil marka kil
    http://sabunagaci.com/2013/04/26/sabunlarim/

  6. Diş macunu olarak ev yapımı diş tozu (Bkz. Tarifleri) kullanın. Diş fırçası olarak da kompost yapılabilir ahşap diş fırçaları kullanın. Ben çoğu zaman diş macunu kullanmıyorum. Aşırı antibiyotik kullanımından dolayı diş minelerim sarıdır ve fırçalamayı ihmal edersem hemen renkleri koyulaşır. Fark ettim ki diş fırçalamada kullanılan diş macununun tek etkisi fırçanın diş üzerinde kaymasını kolaylaştırmak. Onun haricinde diş fırçalamaya ayrılan zaman ve her bir dişin üzerinde dikkatlice durulması önemli. Yani eğer diş fırçalamaya özel zaman ayırmaz ve gerekli özeni göstermezsem hiçbir diş macunu dişimin rengini açıp, diş taşlarını önleyip, bakteri plaklarını yok etmiyor. Ayrıca diş macunlarının, tıpkı antibiyotiklerin barsak florasında yaptığı gibi, ağız içindeki zararlı ve yararlı tüm bakterileri yok ettiği de iddia ediliyor. Düşününce mantıklı geldi. Dedemin dişleri hala ağzında pırıl pırıl, benim ise çok çürüğüm var. Genetik yapının da bunda payı vardır muhakkak ama küçüklüğümden beri her gün defalarca kullandığım diş macunlarının da olumsuz etkisi olmuş olabilir. O nedenle uzun bir süredir diş macunu kullanmıyorum. Dişlerimi macunsuz fırçalayıp, ağız duşu kullanıyorum. Ağız duşunun suyuna elma sirkesi ya da adaçayı da ekliyorum zaman zaman. Bazen de limon tuzu ya da karbonat ile dişlerimi fırçalıyorum. Karbonatın diş minelerine zarar verdiği iddia edilir ama aşındırıcılık derecesi diş macunundan daha azmış. Bu sitede ayrıntılı açıklama ve doğal bir diş macunu yapım tarifi var: http://www.zehirsizev.com/kisisel-bakim/dis-macunu/
  7. Makyaj ve kozmetik malzemesi kullanımını azaltın. Kullanmak istediklerinizi de evde üretebilirsiniz. Mesela bronzlaştırıcı olarak kakao kullanabilirsiniz veya gözler, dudaklar, saçlar ve tırnaklar için ev yapımı kremler (Bkz. Tarifleri) ve kadın bağı olarak menstrüasyon kabı ya da yıkanabilir kadın pedi kullanabilirsiniz. Ben uzun bir süredir yıkanabilir kadın pedi kullanıyorum: http://sormabulmadunyasi.blogspot.com/2012/06/ykanabilir-kumas-kadn-pedi-washable.html. Menstrüasyon kapları ile ilgili bilgiye de şuradan ulaşabilirsiniz: http://dunyayikurtarankadinlar.blogspot.com/p/menstruasyon-kab-da-neyin-nesi.html. Kozmetik ürünler olarak da doğal yağları sıklıkla kullanıyorum. Bronzlaştırıcı olarak kakao ve mısır nişastası karışımı da işe yarıyor. Ayrıca gözler için külden yapılma sürmeyi de makyaj malzemelerine alerjisi olanlar için önerebilirim. Şu sitede ev yapımı pudra, allık, ruj, "eye liner" ve parfüm tarifleri var: http://www.dokuzeylulgazetesi.com/?p=1519. Cilt bakımımda kullandığım doğal malzemeleri de bir yazımda anlatmıştım: http://sormabulmadunyasi.blogspot.com/2012/10/bir-anne-cilt-bakmna-zaman-ayrabilir-mi.html
  8. Manikür için tırnak makası, paslanmaz çelik manikür makası ve nem ve parlaklık vermesi için ev yapımı bir tırnak kremi yeterli olacaktır. Ülkemizde manikür yaptırmak diğer ülkelere oranla daha ucuz. Ama yaylı manikür pensleri ile de kendi kendine manikür, pedikür yapmak da hiç zor değil.
  9. Kulak çubukları kullanmayın. Zaten sağlığınız için olumsuz etkileri var. Bu konuda kendiniz de araştırma yapabilirsiniz. 
  10. AYRICA banyoya ilişkin olarak şunları da yapabilirsiniz... saç ve tırnak atıklarınızı kompost yapabilirsiniz, sifonunuzun içine tuğla koyabilirsiniz (bir taş veya su dolu küçük boy bir pet şişe de koyabilirsiniz, böylece sifonu çektiğinizde harcayacağınız su miktarı azalmış olur) sadece saçlarınızı yıkayacaksanız kullandığınız suyu bir kovada toplayıp bu su ile çiçeklerinizi sulayabilirsiniz. Ve temizlik malzemeleri olarak da şunları kullanabilirsiniz: Ayna temizliği için mikrofiber bezler (Cilt temizliği için kullandığım bezler var: http://sormabulmadunyasi.blogspot.com/2012/10/bir-anne-cilt-bakmna-zaman-ayrabilir-mi.html. Bu bezlerin benzerleri "ekran temizleyici" olarak da satılıyor. Bu ekran temizleyici bezler ile aynalar da harika temizleniyor.), küfe karşı sirke kullanın, ovma kremi (Cif) yerine kabartma tozu kullanabilir, lavabo açıcısı olarak da karbonat ve sirke kullanabilirsiniz (bkz. Temizleme ve Yemek Tarifleri )...  Karbonat ve sirke, lavabo açıcı olarak kesinlikle işe yarıyor ama sık sık kullanmak gerekiyor. Hemen hemen haftada bir kere lavaboya döküyorum. Aksi takdirde, lavabo tamamen tıkandığında bu karışım işe yaramıyor, bu durumda lavabonun altını elle söküp temizlemek gerekiyor.

  1. Doğal temizlik malzemeleri alternatifleri kullanın: Yer ve lavabo temizliğinde arap sabunu, genel temizlikte ev yapımı çok amaçlı temizleyici (bkz. Tarifleri, temel olarak elma sirkesi), ovma gerektiren işler için kabartma tozu ve küf temizliğinde sirke.  Ben sabun cevizi sıvısından da çok memnunum.
  2. Alternatif ev temizliği araç gereçleri kullanın: çelikler için bir ovma teli, hafif fırçalama için bir tahta fırça, ulaşılması zor yüzeyler için eski bir diş fırçası ve geri kalan her türlü temizlik için mikrofiber bezler (tezgah, yer, buzdolabı vs... aynalar ve camlar için bu bezleri suyla ıslatmak yeterlidir, cam temizleyiciye gerek yoktur.). Ocağımı da ovma teli ile ovuyorum zor lekelerde. Ocak çizilir, diye uyarı alıyorum zaman zaman. Yahu benim yüzüm çizik çizik olmuş zamanla, ocak çizilse çok mu? Ayrıca yıllardır kirada oturuyorum, aynı ocağı 5 seneden fazla kullandığım olmadı. Kaldı ki çizik ocak kullanmakta da hiçbir sakınca görmüyorum. İnsanların çamaşır suları ile ellerini yara bere içinde bırakırken, ocaklarını kremli Cif ile ovmalarını anlayamıyorum. O kadar sevgiyi ellerime gösteririm daha iyi :) Ayrıca ocağımda öyle derin çizikler filan olmadı, sadece yüzeysel çizikler var. Mutfağım da açık mutfak olmasına rağmen, henüz kimse fark etmedi o yüzeysel çizikleri. Bir de kendiliğinden telli mikrofiber bez kullanıyorum. Onları da şiddetle tavsiye ederim. Bulaşıkları da sünger yerine bu bezlerle yıkıyorum. Tahta fırça bulamadığım için de, IKEA'dan aldığım bulaşık fırçasını kullanıyorum. Kirlendiğinde bulaşık makinesine atıp yıkıyor ve balkonda güneşte kurutuyorum. Henüz küflenme, bozulma olmadı. Eski diş fırçaları ile de hem kıyı köşe temizliyorum hem de temiz olarak ayırdığım bir tanesi ile havuç vs gibi kabuğunu soymak istemediğim sebzeleri fırçalıyorum.






    IKEA bulaşık fırçasını uzun süredir kullanıyorum. Dayanıklı bir fırça.
    Her akşam kullanıyorum, sık sık makinede yıkıyorum ama hiç yıpranmadı.








    Bunlar telli bulaşık bezlerim. Bir yüzlerinde tel var,
     diğer yüzey pofuduk, süngerimsi...

    Bu bezi de nasıl anlatsam bilemedim. Bir yüzeyi mikrofiber,
    diğer yüzeyinde kıvrık sert naylonumsu kabartılar var.
    Çizmeden ovma konusunda tek geçerim...

  3. Yerlerinizi fırça ile fırçalayın, mikrofiber paspas ile yıkayın ve yıkama suyuna biraz arap sabunu ekleyin. Ben buharlı temizlik yapıyorum: http://sormabulmadunyasi.blogspot.com/2012/01/gun-24-saat-yetmiyor-mu-zaman-planlamas.html. Her ne kadar elektrik sarfiyatı yapıyor olsam da temizleme süresini kısalttığı ve kullandığım su miktarını azalttığı ve deterjan kullanımı gerektirmediği için uygun bir seçim olduğunu düşünüyorum.
  4. Yıkanamayacak durumdaki pislikleri (bal mumu/araba yağı/ tutkal/ zift) temizlemek için giyilmeyecek durumdaki giysilerinizden çaputlar yapın. Yıkamak istemediğim kusmuk, çiş vs gibi pislikleri temizlemek için de kullan at malzemeler yerine bu tür çaputları kullanmayı tercih ediyorum.
  5. Bulaşık deterjanını toptan, büyük gramajda satın alın ve parlatıcı olarak beyaz sirke kullanın. Ben elde yıkamada arap sabunu, makinede yıkamada ise deterjan olarak limon tuzu ya da karbonat-sirke karışımı, parlatıcı olarak elma sirkesi ve makine tuzu olarak da limon tuzu kullanıyorum: http://sormabulmadunyasi.blogspot.com/2013/01/bulask-makinesinde-kimyasal-deterjan.html. Kullandığım ürünlerden çoğunda makinede yıkanmaz ibaresi var: Tahta kaşıklar, demir döküm ve toprak kaplar, seramik tavalar vs. Oysa doğal malzemeler ile yıkama yaptığımdan, hepsini makinemde yıkayabiliyorum. Bu da artı bir kolaylık oluyor benim için.
  6. Havadaki toksinleri emip ev içindeki havayı temizlemeleri için ev bitkileri kullanın. Ev bitkileri toksinleri emer ve havayı temizler. Hava temizleyici bir alet çalıştırmak yerine bir pencere açın. 
  7. Çamaşırları haftada bir gün yıkamak zaman kazandırır ve kurutma enerjisi masrafını azaltır. Çamaşır deterjanını da toplu olarak büyük gramajlarda satın alın. Çamaşır makinesini tamamen doldurun ve mümkün olan en soğuk suda yıkayın. Çamaşırlardaki lekelere karşı  Savon de Marseille, bulaşık deterjanı, tebeşir, limon ve sirke kullanabilirsiniz. Ben çamaşırlarımı 3 senedir sabun cevizi ile yıkıyorum: http://sormabulmadunyasi.blogspot.com/2012/05/sabun-cevizi-nasl-kullanlr-soapnut.html. Çamaşır makinesi için evde enzim veya sıvı sabun üretenler de, arap sabunu ile yıkama yapanlar da var. Şunu fark ettim ki kurumuş lekeyi normal deterjan bile çıkaramıyor. Eğer bir çamaşırı yıkayıp kuruttuysanız ve üzerinde leke varsa, o leke artık kuru temizleme ile bile çıkmıyor, elbiseyi ya o haliyle kullanacaksınız ve her yıkamada lekenin azalarak yok olmasını ümit edeceksiniz ya da artık kullanmayacaksınız. Bu nedenle lekeler konusunda tetikteyim. Kızımın çamaşırlarını da, kendi çamaşırlarımı da lekelenir lekelenmez elimde sabun cevizi sabunu ile çitiliyorum. Yıkanabilir kadın pedlerindeki kan lekelerinin ise en iyi limon ve sirke ile çıktığını tespit ettim. Ayrıca makinede yıkamada beyazlar için karbonat, renkliler için de kahve telvesi öneriliyor. Amerika'daki kimi kentlerde apartmanlarda ortak çamaşır ve kurutma makinesi kullanıldığı için haftada bir yıkama yapmek ve makineyi ağzına kadar doldurmak uygun öneriler olabilir. Ama her evde ayrı makine olan bizler için ne kadar doğru emin değilim. Çünkü çamaşır makinesi de esasen tahta üzerinde vura vura çamaşır yıkamanın modern versiyonu. Makinenin içine baktığınızda çıkıntılı bölgeleri görebilirsiniz. Çamaşırlar o çıkıntılara vura vura çitileniyorlar. Eğer ağzına kadar doldurursak makineyi, lekelerin çıkması için kimyasal deterjanlara başvurmak zorunda kalabiliriz. Bu nedenle küçük boy makine almak ya da (yorgan vs yıkanıyorsa) büyük boy alında bile suyu ve yıkama süresini içindeki çamaşır miktarına göre ayarlayan ekonomik modellerden birinin seçilmesi taraftarıyım. Bir de çamaşırı sıkma devrinin ayarlanması da enerji tasarrufu sağlıyor. Benim makinem 1200 ila 400 devir arasında sıkıyor. 1200'de çamaşırlar neredeyse kuru, 400'de ise oldukça nemli çıkıyor. Ben genellikle 400 devirde kurutmayı tercih ediyorum ama 600 devre bile düşürülse kardır.
  8. Mümkünse çamaşırlarınızı asarak kurutun. İstanbul'da pek fark edemiyordum ama şu anda bulunduğum bölgede çamaşır kuruttuğumda kesin olarak olarak söyleyebilirim ki Güneş lekeleri çıkartıyor.
  9. Olabildiğince az parça ütüleyin ve ev yapımı kola olarak çelik bir püskürtme şişesine koyduğunuz nişastalı karışımı kullanın (bkz. Tarifleri). Kurutma makinesi kullanıyorsunuz birikmiş suyu, ütü suyu olarak kullanabilirsiniz. Ütü suyunun içine uçucu yağlardan damlatırsanız yumuşatıcı kullanmış gibi kokulu olur çamaşırlar. Kullandığım ürünlerin çoğunun ütülenmesi yasak: Kumaş kadın pedleri, bambu havlular ve kumaşlar, yünlüler, keçeler vs. Nevresimleri, perdeleri vs zaten hiç ütülemem, perdeleri ıslakken asar, nevresimleri de takır takır kurumadan güzelce katlar kaldırırım, gerekirse yatak altı ütüleme metodu de denenebilir :) Bir de ütü giysileri yıpratıyor, renkli giysilerin renklerini solduruyor. Çamaşırları dolap askılarına asarak kuruttuğunuzda ütüye pek de gerek kalmıyor.
  10. AYRICA şunları yapabilirsiniz... kuru temizleyici olarak yeniden kullanılabilir giysi torbaları kullanan ve toksik olmayan ürünlerle temizleme yapan bir şirket bulun, çamaşır kurutma makinesinin filtresinden çıkan tüyleri ve elektrikli süpürge haznesinden çıkan ev tozlarını kompost yapın...

  1. Misafiriniz gelecekse gıda alış verişi yapmak için evden çıkarken yanınıza fazladan kavanozlar almayı unutmayın. 
  2. Uzun sürecek ziyaretler için elle yenebilecek ordövrler (finger foods) hazırlayın ve sodalı içecekler yerine limon dilimleri eklenmiş musluk suyu servis edin. Musluk suyuna salatalık eklemek de tadını lezzetlendiriyor, taze nane de hakeza...
  3. Her zaman seramik tabak çanak ve kumaş peçeteler (cloth napkins) kullanın. Yalnız ilginçtir kağıt peçete yerine, kumaş peçete kullandığım zaman misafirler peçete kullanmamayı tercih ediyorlar. Ben ayrıca yemek sonunda her misafirim için ayrı ayrı hazırladığım biraz sabunlanmış ıslak el bezlerini mikrodalga fırında ısıtıp, el ve ağızlarını silmeleri için sıcak sıcak veriyorum.
  4. Servis tenceresi/tabağı kullanmayın: Tencereden aldığınız yemekleri doğrudan yemek tabaklarına koymak hem işinizi kolaylaştırır hem de bulaşık yıkamadığınız için fazladan su israfını önler.  Bu konuda Türk kadını ile hiç kimse yarışamaz sanırım. Tenceredeki yemeği karıştırdığı kaşığı içine koymak için bir tabak kullanmak yerine tencere kapağının üstüne yerleştiren bir milletin evlatlarıyız biz, elimize su dökemezler, gerekirse tencerede pişirir kapağında da yeriz :)
  5. Masanızı süslemek için süs satın almak yerine yaratıcı yöntemler bulun. Birkaç farklı peçete katlama yöntemi öğrenebilir, bahçenizden yapraklar/dallar bulabilir ya da sadece mevsim meyveleri ile süsleme yapabilirsiniz. 
  6. Bitmiş mumluk tenekelerini (ve fitillerini) yeniden kullanın. Bal mumu ve kurşun içermeyen fitiller satın alıp, artık tenekelerde yeni mumlar yapabilirsiniz.
  7. CD ve DVD satın almayın. Müzik ve filmleri internetten indirin veya internet üzerinden izleyin.
  8. Misafirliğe giderken pastahane ürünü satın almak yerine ev yapımı ürünler götürün. Ya da en sık kullandığınız üründen fazla miktarda paketleyip hediye olarak götürebilirsiniz. Geniş hacimli ürünleri paketlemek için Furoshiki yöntemi ile kumaş paket yapabilirsiniz. Doğum günü hediyesi olarak da bir deneyim hediye edebilirsiniz. Birisi bana masaj seansı hediye etse çok makbule geçer mesela :) Bir alyans yüzük için 7 ton toprağın arsenik ile zehirlendiğini öğrendiğimden beri altın da hediye etmiyorum. Düğünlerde veya doğum hediyesi olarak altın vermem gereken yerlerde, şık bir zarfın içine iyi dileklerimi belirtir bir not ile birlikte para koyuyorum. Altını satın al, bozdur derken arada kaybolan para da cabası... Japonlar'ın bu iş için özel kullandıkları bir zarf türü bile varmış.
  9. Arkadaşlarını da atıklarını azaltmak için harcadığın çaba konusunda bilgilendir ki böylece evinize atık getirmesinler.
  10. AYRICA şunları yapabilirsiniz... Dışarıda yemek yiyecekseniz ve artan yiyecekleri paketletip eve götürme alışkanlığınız varsa, yiyeceğin konacağı kabı yanınızda götürün. Bir süre televizyon olmadan yaşamaya çalışın. Pilli aletler için şarj edilebilir pil kullanın... Kızımın gittiği kreşten çocuklara izletmek için DVD istediler. Evimizde çizgi film DVD'si olmadığını söyledim. Sonra geri dönüşüme göndermek için kullanılmış pil biriktirmemizi istediler. Evimizde atık pil bulunmadığını söyledim. Sanırım uydurduğumu düşünüyorlar :)

 İŞ YERİ
  1. Eşantiyon verilen kalemleri almayın.
  2. Tekrar doldurabilir tükenmez kalemler (pens), dolma kalemler, uçlu kurşun kalemler, yeniden doldurulabilir tahta kalemleri kullanın ve ekstra ofis malzemelerinizi (kağıt, kalem vs) bölgenizdeki devlet okuluna bağışlayın. 
  3. Evinize gelen önemsiz postaları engelleyin, fatura ve banka bilgilerinizin internet üzerinden gönderilmesini talep edin.
  4. Tek yüzü kullanılmış kağıtları bir kağıt tutacağı tutturup not defteri haline getirin ve yeni kağıt alırken geri dönüşümlü kağıt tercih edin. Sahi bir zamanlar "saman" kağıtlarımız vardı, ne oldu onlara? Rusya'da hala kullanılıyor, okul defterlerinin hepsi saman kağıttır, beyazlatılmış kağıt lükstür orada ki olması gereken de budur, lüks sayılmalıdır. 
  5. Çöp kutunuza dikkat edin. Kompost ve geri dönüşüm kutularını kullanmaya çalışın.
  6. Paketleme yaparken geri dönüşümlü kağıt ambalaj malzemeleri (kağıt bantlar da dahil-paper tape) kullanın, kullanılmasını talep edin ve size gelenleri de tekrar kullanın. Adres etiketi kullanmak yerine adresleri doğrudan zarfın üzerine yazın. 
  7. Zımba yerine ataç veya zımbasız zımbalama aleti (staple-free stapler) kullanın. 
  8. İş dergileri ve kitaplarını okumak için kütüphaneyi kullanın. Elinizdeki kitapları satın veya diğer insanların da faydalanması için kütüphaneye bağışlayın. İşime ilk başladığım yıllarda bir heves tüm kitapları satın alıyordum. Ama sonra kanunlar ve mahkeme uygulamaları değiştikçe, kitapların da değiştiklerini fark ettim. Her yeni makale yazışımda, en yeni tarihli baskıya atıf yapmam gerekiyordu. Bu nedenle sürekli kitap okumam gereken bir işim olmasına rağmen, çok az sayıda iş kitabım var. Çok önem verdiğim, değerli kitapları saklıyorum. Eski tarihli ve kimsenin işine yaramayacak olanları kağıt çöpüne yolladım. Yakın tarihli olup da bir süre sonra eskiyecek olanları da tarattım ve kütüphaneye bağışladım. İhtiyacım olduğunda ya kütüphaneye gidiyorum ya da tarattığım kopyasına bakıyorum. Diğer kitaplar için de aynı yöntemi uyguladım. Ancak değer verdiğim ve tekrar okumak istediğim ya da başvuru kitabı olarak kullandığım kitaplar var kütüphanemde. Diğer kitapları ya kütüphaneden alıp okuyorum ya da satın almışsam, isteyen birine ya da en yakın kütüphaneye veriyorum.
  9. CD ve DVD yerine taşınabilir hafıza kartı (memory sticks) ve harici hard disk kullanın. Bizim bütün resimlerimiz, yüklediğimiz şarkılar, tekrar izlemek istediğimiz filmler, belgeseller ve iş belgelerimiz harici hard diskte kayıtlı duruyor. Elbette yedekleme de yapıyoruz.
  10. AYRICA şunları yapabilirsiniz... Anahtarlı uzatma kablolarından kullanın ve işiniz bittiğinde anahtarı çevirerek elektriği kesin. Yazıcı kartuşlarını bitince atmak yerine tekrar doldurarak kullanın. Yazıcıdan çıktı alırken kağıdın her iki yüzüne yazdıracak (make paper with double-side printed paper) şekilde ayarlayın. Kargo gönderirken paketleme ekipmanınızı yanınızda götürüp, kendi ekipmanınızı kullanın.

  1. Mümkün olan en az sayıda giysi, ayakkabı ve çanta edinin. Ben her satın aldığım yeni giysi için eski giysilerimden birini elden çıkarıyorum.
  2. Gereksiz ve dürtüsel alışverişi önlemek için yılda sadece birkaç defa alışveriş yapın. Alışveriş yaptığım dönemlerde gardolabımı tekrar gözden geçirip eskimiş, yırtılmış, rengi solmuş veya hiç giymediğimi fark ettiğim kıyafetlerimi elden çıkarıyorum.
  3. İkinci el giysiler satın alın. Bulunduğum bölgede insanlar giymedikleri kıyafetleri yardıma muhtaç çocuklar için çalışan bir yardım derneğine bağışlıyorlar. Tamamen yabancılardan oluşan dernek gönüllüleri bu kıyafetleri yıkayıp ütüleyip satışa sunuyorlar. Geçen hafta buradan kendim için 3 gömlek ve kızım için bir mayo, bir elbise ve bir de Crocks ayakkabı aldım. Doğum yaptıktan sonra giysi bedenim değişti. Bana küçük gelen kıyafetleri yavaş yavaş elden çıkarıyorum. Bedeni uyan ve kıyafeti beğenecek birini bulmak da bir hayli zor. Ben de kıyafetlerimi bu derneğe bağışlamaya karar verdim. Hem ihtiyacı olan birileri ucuza satın alır, hem de elde edilen gelirle çocuklar için bir şeyler yapılmış olur. Ülkemizde kıyafet takası genellikle akrabalar arasında yapılır ya da yakın çevreden ihtiyacı olana verilir. Bu şekilde ikinci el alışveriş kültürü henüz yok ne yazık ki... Oysa kıyafetlerin geniş bir çevrede el değiştirebilmesi ve ihtiyacı olana ulaşabilmesi için çok iyi bir seçenek.
    Gerçekten pırıl pırıl çok yeni kıyafetler vardı...
  4. Eğer yeni kıyafet almak zorundaysanız en az etiketli olanı tercih edin ve ayakkabı kutularını ayakkabıcıda bırakın.
  5. Kıyafetin üzerinize uyması konusunda ısrarcı olun. Eğer kıyafet üzerinize güzel oturduysa, kıyafeti giyme olasılığınız artacaktır.
  6. Alışverişe çıkarken, alacağınız giysileri taşımak için yanınızda kumaş çanta bulundurun.
  7. Hiç giyilmemiş giysilerinizi bağışlayın.
  8. Artık giyilemeyecek durumda olan giysilerinizin bazılarını temizlik bezi yapmak için ayırın ve geri kalanını da geri dönüşüme gönderin.
  9. Biraz dikiş öğrenin. Mesela etek boyunu kısaltmayı veya örerek yamalamayı (darning) öğrenebilirsiniz.
  10. AYRICA şunları yapabilirsiniz... Üzerinize uymayan kıyafetleri terziye götürün ki kıyafet üstünüze uyarsa, giyersiniz. Çantanızda kumaş bir mendil bulundurun. Çantamda her zaman kumaş mendilin yanı sıra bir de yemeni vb geniş bir örtü bulundururum. Yazın başımı ya da omuzlarımı güneşten korumak, kışın boynumu sıcak tutmak için kullanabilirim. Aynı şekilde kızım için de kullanabilirim. Ayrıca yazın araba camına takıp güneşlik olarak da kullanıyorum. Kızım küçükken yemeni ile sandalyeye bağlayıp, mama sandalyesi yapıyordum.
  11. http://sormabulmadunyasi.blogspot.com/2011/05/bebekle-butik-otelde-yaz-tatili-yaplr-m.html
     
     
 İLAÇ
  1. Mümkün olan en az sayıda ilaç bulundurun ki böylece hangi ilaçlarınızın olduğunu görebilirsiniz. Benim buzdolabımda kızım için ateş düşürücü fitil ve şurup, eşim için ağrı kesici ve Talcid vardır. Evde başka da ilaç bulundurmuyorum.
  2. İlaç satın almanız gerektiğinde alüminyum/plastik ile tek tek paketlenmiş tabletler yerine, cam şişeler içinde veya geri dönüşüme uygun plastik şişede satılanları tercih edin.
  3. En büyük boy kavanozlu ilacı satın almayın. Aksi takdirde siz ilacı bitiremeden muhtemelen son kullanma tarihi geçecektir.
  4. Krem satın alırken plastik yerine metal tüp içinde satılanları tercih edin.
  5. Neti pot satın alın: Sadece su ve deniz tuzu ile sinüslerinizi temizler. Türkiye'de "Sinus Rinse" Burun Yıkama Kiti satılıyor.
  6. Doğal alternatifleri deneyin: Prostat için mısır püskülü yağı, kabızlığa karşı sinameki çayı veya cildi rahatlatmak için yulaf ezmesi banyosu deneyebilirsiniz. Doğal ürünleri kullandığım ecza dolabımı bir yazımda paylaşmıştım: http://sormabulmadunyasi.blogspot.com/2012/05/dogal-urunlerle-ilk-yardm-nasl-olur.html
  7. Kesik ve sıyrıkları, sabun ve su ile yıkayın. Plastik yara bantlarını unutun ve havayla temas ederek yaranın kurumasını sağlayın. Yumurtanın alt kısmında bulunan zarı da doğal yara bandı olarak kullanılabiliyormuş :)




  8. Antibakteriyel ürünleri kullanmayın, bu tür ürünler kötü bakterileri daha güçlü yaparlar. Ben antibakteriyel hiçbir ürün kullanmadım, kızıma da kullandırmadım. Kullanmamış olmamızın herhangi bir zararını görmedim. Ama mutlaka kullanmamız gerekirse çay ağacı yağı sürebilirim ellerime. Hem eskiden memleketim insanı her şeyi kolonya ile dezenfekte ederdi? :)
  9. AYRICA... Eğer çeşitli ve sağlıklı besleniyorsanız, vitaminlere gerçekten ihtiyacınız olup olmadığını bir daha gözden geçirin. Aşırı güneş koruyucu kullanmayın, güneş koruyucu kremlerin içindeki kimyasallar da kansere neden olabilir ve ayrıca aşırı güneş koruyucu kullanmak D vitamini eksikliğine de neden olabilir. Ben de, kızım da çok çok az miktarda güneş kremi kullanıyoruz. Kızım denizde ve deniz kenarında oynarken uzun kollu deniz tişörtlerinden giyiyor. Ben de uzun kollu kıyafetlerle oturuyorum deniz kenarında. Kafamızda siperlikli şapka ve gözümüzde gözlük oluyor genellikle.



    Yüzme tişörtlerini 3 senedir Tschibo'dan alıyorum, memnunum.
    Hassas cilti olanlar için yetişkin modelleri de var.


  1. Kuraklığa dayanıklı ve yerli bitkiler kullanın. Çim yerine kısa yerli otlar ekin.
  2. Kompost için alan ayırın. "Citrus" ağacına ve kompostunuza işeyebilirsiniz. Solucan kompostu için sıvı gübre yerine geçtiği düşünülmektedir. 
  3. Paketsiz tohum bulun. 
  4. Artık istemediğiniz bitkileri (ayrıca, bahçe peyzajı için kullanılan taşları, sulama borularını, çitleri vs) ihtiyacı olanlara verin.  
  5. Yağmur suyu sensörlü (rainwater sensor) bir sulama sistemi satın alın.
  6. Yağmur suyu ve atık su havuzları yapın (öncelikle, atık su havuzunun belediye yönetmeliklerine uygun olup olmadığını kontrol edin).
  7. AYRICA... Mümkün olan en az sayıda kaliteli, metal veya ahşaptan yapılma ekipman kullanın, ki metal veya ahşapdan yapılma ekipmanlar bozulduklarında daha kolay tamir edilebilirler.

Bir de her nekadar çöpleri sıfırlamaya çalışsak da belli bir çöp atığımız oluyor. O atıkları da mümkün mertebe marketlerde çok cüzi fiyata satılan çöp torbalarına atabiliriz. Bu çöp torbalarının ağzı büzgülü ve deliksiz oldukları garanti, bu şekilde sızıntı yapıp mahallemizi kirletme ihtimallari yok. Ayrıca bu torbalar geri dönüşüme elverişli poşetler, yani çöpe gittiklerinde uygun şekilde gömüldüklerinde toprağa dönüşebiliyorlar. Bu nedenle market torbalarına rağbet etmemek gerekiyor ki zaten bazı marketler duruma uyanmışlar, özellikle minik minik delikleri olan poşetler veriyorlar.


Şimdilik aklıma gelenler bunlar..

 
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Instagram

Instagram

Twitt'le

Translate

İstatistiklerim


View My Stats